Βιβλιοθήκη

Μελέτη Περίπτωσης: Ο αρχαιολογικός χώρος της Δήλου

Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη εκ των πέντε (5) εκθέσεων του παραδοτέου C4.D4 της υπό-δράσης C4.2 «Ανάπτυξη πιλοτικών αξιολογήσεων και κατευθυντήριων γραμμών για την προσαρμογή της πολιτιστικής κληρονομιάς». Η υπό-δράση C4.2 αποτελεί τμήμα της δράσης C4 του έργου «LIFE-IP AdaptInGR – Boosting the implementation of adaptation policy across Greece».
Στο παρόν κείμενο εξετάζεται η κατηγορία πολιτιστικής κληρονομιάς του αρχαιολογικού χώρου και συγκεκριμένα της Δήλου. Η επιλογή της μελέτης περίπτωσης έγινε ακολουθώντας τα κριτήρια της γεωγραφικής θέσης, του μνημειακού χαρακτήρα, της σημασίας, καθώς και της τρωτότητας. Πρόκειται για αντιπροσωπευτικό παράδειγμα αρχαιολογικού χώρου Ελλάδας, ο οποίος διακρίνεται αφενός για την υψηλή πολιτιστική του αξία και έχει εγγραφεί ήδη από το 1990 στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αφετέρου η παραθαλάσσια θέση του τον κατατάσσει σε ένα υψηλό επίπεδο τρωτότητας απέναντι στις αναμενόμενες κλιματικές μεταβολές. Στόχος της έκθεσης είναι η τεκμηρίωση των βασικότερων κινδύνων που αναμένεται να αντιμετωπίσει ο αρχαιολογικός χώρος της Δήλου, η εκτίμηση της τρωτότητας του στους κινδύνους αυτούς και η ανάπτυξη μίας ολοκληρωμένης στρατηγικής προσαρμογής με προτεινόμενα μέτρα και δράσεις.

Για τον παραπάνω σκοπό πραγματοποιήθηκε η ακόλουθη διαδικασία:

• Αναλύθηκαν κλιματικά δεδομένα/δείκτες, τα οποία παρήχθησαν από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και αναδείχθηκαν οι βασικότερες μεταβολές που αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά τον αρχαιολογικό χώρο της Δήλου.
• Αναγνωρίσθηκαν τα επιμέρους χαρακτηριστικά και η υφιστάμενη κατάσταση του αρχαιολογικού χώρου, με στόχο την εκτίμηση, συνδυαστικά με τις αναμενόμενες κλιματικές μεταβολές, των βασικότερων κινδύνων που θα κληθεί να αντιμετωπίσει.
• Εξετάστηκε η συνολική τρωτότητα του αρχαιολογικού χώρου στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η τρωτότητα μελετήθηκε ακολουθώντας την προσέγγιση που θέτει η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC), με βάση την τρίτη αξιολογητική έκθεση.
• Με βάση τα αποτελέσματα από την αξιολόγηση της τρωτότητας, αναπτύχθηκε μία ολοκληρωμένη στρατηγική για την προσαρμογή του αρχαιολογικού χώρου της Δήλου, με μέτρα και δράσεις. Στόχος, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του μέσω της προστασίας των μνημείων και των υλικών τους, της βελτίωσης/ενίσχυσης της ασφάλειας και της λειτουργικότητας των εγκαταστάσεων υποδομής, της ενίσχυσης του θεσμικού πλαισίου, της έγκαιρης αντιμετώπισης των κινδύνων, της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κοινού και επαγγελματιών, καθώς και της συνεχούς παρακολούθησης των επιπτώσεων και της αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας του στρατηγικού σχεδίου προσαρμογής.